7 Soạn bài Hoạt động ngữ văn: Làm thơ bảy chữ mới nhất

I. Chuẩn bị ở nhà
 
II. Hoạt động trên lớp
 
1. Nhận diện luật thơ
 
+ Thơ bảy chữ cổ thể (thơ cổ phong)- thất ngôn có hình thức đối tự do
 
+ Thất ngôn Đường luật ( 8 câu 7 chữ) và thất ngôn tứ tuyệt ( bốn câu 7 chữ) có niêm luật chặt chẽ
 
+ Thơ bảy chữ hiện đại tự do, linh hoạt
 
2. Nhịp trong thơ thường là 4/3 hoặc 2/2/3
 
3. Vần trong thơ bảy chữ
 
+ Có thể các vần chính trùng hoàn toàn nhau
 
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
 
Bảy nổi ba chìm với nước non
 
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
 
Mà em vấn giữ tấm lòng son.
 
+ Vần thông, có thể không trùng nhau hoàn toàn
 
Đi, bạn ơi, đi! Sống đủ đầy
 
Sống trào sinh lực, bốc men say.
 
+ Vần có thể bằng, cũng có thể trắc.
 
Mẹ ơi! Chiếc áo con đã rách
 
Con biết làm sao trở lại nhà
 
Để mẹ và giùm? Con thấy lạnh
 
Gió lùa nỗi nhớ thấm vào da.
 
4. Sưu tập một số bài thơ 7 chữ để chép vào vở
 
– Những bài thơ bảy chữ như Cảnh khuya ( Hồ Chí Minh), Qua Đèo Ngang ( Bà Huyện Thanh Quan), bạn đến chơi nhà ( Nguyễn Khuyến)…
 
Bạn đến chơi nhà
 
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
 
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
 
Ao sâu nước cả, khôn chài cá, 
 
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
 
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
 
Bầu vừa rụng rốn mướp đương hoa
 
Đầu trò tiếp khách trầu không có
 
Bác đến chơi đây ta với ta.
 
II Hoạt động trên lớp
 
1. Nhận diện luật thơ
 
a. Hãy đọc, gạch nhịp và chỉ ra các tiếng gieo vần cũng như mối quan hệ bằng trắc của hai câu thơ kề nhau trong bài thơ.
 
Trả lời:
 
Chiều
 
Chiều hôm/ thằng bé/ cưỡi trâu về
 
Nó ngẩng đầu lên/ hớn hở nghe
 
Tiếng sáo/ diều cao/ vòi vọi rót,
 
Vòm trời trong vắt/ ánh pha lê
 
b. Sửa lại bài thơ Tối của Đoàn Văn Cừ
 
Trả lời:
 
Trong túp lều tranh cánh liếp che
 
Ngọn đèn mờ, tỏa ánh sáng xanh lè
 
Tiếng chày nhịp một trong đêm vắng
 
Như bước thời gian đếm quãng khuya.
 
– Từ “xanh xanh” được sửa thành “ xanh lè” bởi tiếng cuối cùng câu thứ hai phải vần với tiếng cuối cùng thứ nhất.
 
2. Tập làm thơ
 
a. Hãy viết tiếp hai câu cuối theo ý mình trong bài thơ của Tú Xương mà người biên soạn đã giấu đi.
 
Trả lời:
 
Tôi thấy người ta có bảo rằng:
 
Bảo rằng thằng Cuội ở cung trăng!
 
Một mình buồn bã trông với ngóng
 
Hướng xuống dương gian nỗi nhớ nhà.
 
b. Làm tiếp bài thơ dang dở dưới đây cho trọn vẹn theo ý của mình.
 
Trả lời:
 
Vui sao ngày đã chuyển sang hè,
 
Phượng đỏ sân trường rộn tiếng ve
 
Nét mực tím giấu bàn tay mùa hạ
 
Lướt ngang trời bầy chim sẻ vừa qua
 

Xem thêm